صرفه جویی در مصرف انرژی (بخش 1)

سیستم تخلیه هوا
سیستم تخلیه هوا
خرداد ۲۶, ۱۳۹۹
صرفه جویی در مصرف انرژی
صرفه جویی در مصرف انرژی (بخش 2)
تیر ۳, ۱۳۹۹

صرفه جویی در مصرف انرژی (بخش 1)

صرفه جویی در مصرف انرژی

صرفه جویی در مصرف انرژی

راهبری صحیح و برنامه عملیاتی درست می توانند هزینه های کلی تاسیسات تهویه مطبوع را کاهش داده از اصراف انرژی جلوگیری نماید.

شناخت ساختمانها

گرچه از ساختمانهای  برای مقاصد مختلفی استفاده می شود اما فضای داخلی همه آنها باید به مقتضای کاربرد از شرایط آسایش بخشی برخوردار باشد. برای این منظور باید در مراحل طراحی ساختمان و سیستم های گرمایش و سرمایش و همچنین انتخاب محل نصب و متراژ آن اندازه دستگاهها دقت کافی مبذول گردد ، جهت اطمینان از وجود شرایط محیطی مناسب در داخل ساختمان ، باید عملکرد سیستم و راهبری آن صحیح باشد.

1ـ ولی در عمل ، توجه به چگونگی کارکرد تاسیسات ساختمان در اغلب موارد تابع ملاحظات اقتصادی و هزینه های راهبری است از اینرو تا زمانی که اشکالی بروز نکرده و ساکنین شکایتی نداشته باشند، دستگاهها به کار خود ادامه می دهند.

2ـ این نحوه عملکرد البته هزینه های راهبری را کاهش می دهد، اما فقط برای مدتی کوتاه ، عدم راهبری صحیح و بی توجهی به دستگاهها در دراز مدت می تواند موجب کاهش عمر مفید آنها باشد. و نهایتاً هزینه های کلی تاسیسات را افزایش دهد مضافاً ، این امر می تواند موجب کارکرد غیر بهینه تاسیسات شده اصراف انرژی و افزایش هزینه های مربوطه را در پی داشته باشد.

3ـ هدف از تاسیسات ساختمان ایجاد سطح قابل قبولی از آسایش ، ایمنی و حفاظت در برابر آتش ســـوزی به شکل کاملتـــرین وجه ممکن است. این که سیستمهای گرمایش ، تهویه و تهویه مطبوع  در نتیجه چه اشکالاتی از عملکرد بهینه فاصله می گیرند و برای پرهیز از این اشکالات چه باید کرد در ذیل مورد بحث قرار می گیرد.

شناخت مشکلات

بررسیهای انجام گرفته روی انواع مختلف ساختمانهای عمومی نظیر مراکز تجاری اینچنین وجود اشکالات متعددی را در سیستم تاسیسات یا نحوه راهبری آن نشان می دهند. این اشکالات آنقدر گوناگون و پر شمارند که ذکر تمامی آنها از حوصله این گزارش خارج است اما بعضی از اهم آنها بدین قرارند.

  • مسدود شدن لوله های رفت آب سیستم سرمایش و گرمایش
  • فقدان کنترلهای ترموستاتیک یا عدم استفاده از کنترلهای موجود
  • روشن ماندن غیر ضروری لامپها حتی وقتی کسی در ساختمان نیست
  • درست کار نکردن دمپرهای سیستم بازیابی گرمای هوا قفل شدن دمپرها در وضعیت های حداقل یا حداکثر ورود هوای خارج
  • همزمانی گرمایش و سرمایش ساختمان
  • مسدود بودن دریچه های تهویه
  • روشن ماندن بادزنها در شب
  • بالا بودن یا پائین بودن حد تنظیم ترموستاتها به میزان
  • عدم استفاده از تنزیل شبانه دما در گرمایش

صرفه جویی در مصرف انرژی

علتهای احتمالی

دلایل اشکالات عملیاتی تاسیساتی متعددند ، شاید به تعداد ساختمانها بستگی داشته باشد. اما بنظر می رسد که چند عامل بیشتر عمومیت داشته باشند. یکی از مهمترین آنها دشوار بودن بر آورد اقتصادی هزینه های عملیاتی و راهبری است.

میزان این هزینه ها برای موقعی که دستگاهها مدتی طولانی خاموش باشند ( نه خاموشیهای اضطراری ) و همچنین تاثیر پائین بودن کیفیت هوای ساختمان روی افراد را مشکل می توان بر آورد نمود. از اینرور بودجه ای که برای تعمیرات و اصلاح نقایص سیستم و بطور کلی راهبری تاسیسات منظور می شود اغلب کم و ناکافی است.

دلیل دیگر فقدان یا کمبود نقشه ها و اسنادی است که چگونگی و فلسفه طرح و عملکرد سیستمهای بکار رفته در ساختمان را برای راهبران تاسیسات روشن کند اطلاعات موجود در این اسناد اغلب فقط کمی بیش از آن چیزی است که در کاتالوگ دستگاهها ذکر می شود و در این شرایط راهبر ناگزیر است برنامه نگهداری تاسیسات را تنها از روی دانسته های خود و یا توصیه های کلی تنظیم کند.

گسترش بعدی سطح زیر بنا ( مانند اضافه کردن طبقات جدید ) نیز می تواند نزول کیفی سیستم تهویه مطبوع  و کنترلهای ساختمان را موجب شود این امر ضمن آن که انعطاف سیستم را برای بهینه سازی عملیاتی کاهش می دهد ، قابلیت کنترل سیستم و توانائی راهبری  تاسیسات را در شناخت صحیح اشکالات محدود می سازد.

راه اندازی ناصحیح و ناقص تاسیسات نیز یکی دیگر از مشکلات است که سبب می شود سیستمهای نصب شده هرگز نتوانند هدف نهایی را تامین کنند. حتی اگر راه اندازی نیز صحیح باشد، تشخیص وجود  علت و حل عیوب دستگاهها مشکلی است که بعداً پیش خواهد آمد ، چرا که سیستمهای تاسیساتی ساختمان روز به روز پیچیده تر می شوند.

راه حلهای بالقوه

راه حلهای این مسائل را می توان در دو گروه عمده مدیریتی و تکنولوژیک دسته بندی کرد. راه حلهای مدیریتی شامل حذف یا محدود ساختن تنگنـــــاهای موثر بر طراحی و ساخت و نیز مدیریت ساختمان است. طراحی صحیح ساختمان و سیستمهای تاسیساتی با هدف سهولت عملکرد و رهبری ، می تواند یکی از مهمترین راه حلهای مدیریتی باشد. در مرحله طراحی باید موقعیت و محل نصب دستگاهها و تجهیزات ، ارتباط اجزای سیستمهای گرمایش ، تهویه و تهویه مطبوع  و قابلیت کنترل شرایط هوای داخل را در نظر داشت.

در طراحی اولیه ساختمان ، سیستم کنترل باید بصورت یک بخش کامل و مهم در نظر گرفته شود در حالی که غالباً کنترلها هنگامی طرح می شوند که قبلاً تمام تصمیمات مهم در طراحی ساختمان اتخاذ شده است و این می تواند قابلیت انعطاف مهندس طراح سیستمهای کنترل را بشدت محدود سازد.

پس از مرحله طراحی ، یک برنامه صحیح اجرایی و بر آورد دقیق از ملزومات راهبری و راه اندازی در حین پیشرفت مراحل ساختمان سازی و یا حتی قبل از شروع مرحله ساخت بنا می تواند سیستم نهایی را بهبود بخشد. نهایتاً افزایش بودجه راهبری و نگهداری تاسیسات از بروز بسیاری از اشکالات عملیاتی جلوگیری می کند. گرچه بهسازی سیستم مدیریت ساختمان در بهبود عملکرد تاسیسات نقش بسزایی دارد ، اما نمی توان  یک راه حل کامل باشد. مگر  اینکه با راه حلهای تکنولوژیک تکمیل گردد.

در دراز مدت راه حلهای تکنولوژیک بالقوه دوام بیشتری خواهند داشت ، چرا که یک بار نصب می شود و به عوامل انسانی ، مدیریتی و اقتصادی بستگی ندارد. این راه حلهای تکنولوژیک که در این جا دو نمونه اساسی آن مورد توجه قرار می گیرد ، می توانند موجب بهبود کیفیت مدیریت و راهبری سیستم گردند.

1ـ هوشیارتر کردن سیستمهای کنترل و استفاده کنندگان و ساده کردن آنها برای اپراتورهای سیستم است . همچنین چگونگی عملکرد سیستم کنترل و ابزارها و ادوات مورد نیاز ، اطلاعاتی هستند که باید دقیقاً در اختیار راهبر تاسیسات قرار گیرند. بدین ترتیب با اشراف کامل راهبر بر جزئیات سیستم و تجهیزات آن ، امکان بروز مشکلات عملیاتی به مراتب کمتر خواهد شد.

2ـ طراحی سیستم کنترل اتوماتیک بنحوی است که نقاط بیشتری از ساختمان را تحت نظارت قرار دهد. این سیستمها می توانند مداوماً صدها یا هزاران نقطه اطلاعاتی را در داخل ساختمانها زیر نظر و کنترل داشته باشند.

بطور کلی راه حلهای مدیریتی به دلیل وابستگی به خط مشی مالک ساختمان و وضعیت اقتصادی او ، همواره در معرض تغییرات قرار دارند. اما راه حلهای تکنولوژیک که موجب کاهش زحمت و هزینه مدیریت ساختمان می شوند. بالقوه مدت بیشتری دوام خواهند داشت. حال در اینجا بطور دقیق تر به بررسی مسائل طراحی جهت کاستن مصرف انرژی در ساختمان  می پردازیم .

صرفه جویی در مصرف انرژی

تنزیل شبانه

سالهاست که مهندسین تاسیسات موضوع لزوم کاهش دمای طرح زمستانی فضاهای ساختمان را در طول ساعات شب و اوقاتی که ساختمان بدون سکنه است ، مورد توجه قرار داده اند.

ترموستاتهای ساعتی و سیستمهای کنترل کامپیوتری برنامه ریزی شده ، می توانند براحتی این مقصود را حاصل کنند. نوعی ترموستات اتاقی موجود است که می تواند برنامه تنزیل شبانه را در مواقع مخصوص و غیره ملغی سازد. بنابراین در تمامی پروژه های گرمایش ساختمان می باید امکان تنزیل شبانه را جداً مورد بررسی قرار داد.

کم کردن سرعت بادزنهای در زمستان

در بیشتر موارد از بادزنهای سیستم ساختمان هم برای سرمایش ( در تابستان ) و هم گرمایش ( در زمستان ) استفاده می شود در حالیکه هوای مورد نیاز برای گرمایش اغلب 50% کمتر از هوای لازم برای سرمایش ساختمان است. با ثابت بودن حجم هوای تحویلی بادزنهـــای سیستم تهویه مطبوع در تابستان و زمستان ( که در بیشتر ساختمانها چنین است ) مقدار زیادی انرژی در اثر گردش غیر ضروری هوای اضافی در زمستان بهدر می رود. از اینرو باید سرعت بادزنها را در زمستان کاهش داد. این کار ممکن است با استفاده از یک موتور دو سرعته، مبدلهای فرکانس و یا وسایل دیگر صورت گیرد.

تهویه هوای گرم اتاقک هوارسان و فضاهای نظیر آن

دمای هوای داخل فضاهایی مثل اتاقک محل نصب دستگاه هوارسان و بعضی از سقفهای کاذب در تابستان گاهی به بیش از 50 درجه سانتیگراد می رسد. چنانچه این فضاها توسط هوای خارج تهویه شوند، گرمای منتقله از آنها به اتاقهای زیر تا میزان 5/2 برابر کاهش خواهد یافت. البته بهتر است حتی الامکان بجای هوای خارج ، از هوای بهدر رفته در داخل ساختمان برای این منظور استفاده شود.

بررسی و تنظیم فشار استاتیک هوای داخل ساختمان

چنانچه فشار هوای ساختمان کمتر از فشار جو باشد، با باز شدن پنجره ها هوای خارج بداخل ساختمان هجوم می آورد. در چنین مواردی باید سعی شود که علت وجود فشار منفی تا حد امکان مرتفع شده و یا مورد تعدیل قرار گیرد ( عللی از قبیل وجود فن های تخلیه ، اثر دودکشی و غیره ). در صورتیکه فشار داخلی ساختمان بیش از حد زیاد باشد ( بین 50/0 تا 80/0 اینچ آب بالاتر از فشار جو ) ، باید علت را جستجو کرد. معمولاً فشار زیاد داخلی نتیجه پمپاژ بیش از حد هوای خارج بداخل ساختمان توسط بادزنهای سیستم می باشد که این امر هزینه عملیاتی سیستم را چه در تابستان و چه در زمستان افزایش خواهد داد.

صرفه جویی انرژی در تاسیسات بهداشتی

امروزه سیستم های تاسیسات بهداشتی در ساختمانهای جدید به اندازه سیستم های و روشنائی ، انرژی مصرف نمی کنند و بدین لحاظ شانس بیشتری را برای صرفه جویی انرژی در اختیار طراحان می گذارند. بطور کلی صرفه جویی در سیستم های بهداشتی به دو طریق امکان پذیر است )

  • کاهش مصرف آب گرم
  • کاهش مصرف آب سرد

ادامه مقاله بزودی منتشر خواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Call Now Buttonتماس - بخش فروش